Het is zo ver: je hebt een geniaal business-idee te pakken! Dat niemand dit eerder heeft bedacht is bizar. Nu alleen nog uitvoeren en je bent hé-luh-maal binnen. Maar wacht… wel eerst even de concurrentie bestuderen. Als je hun zwaktes en sterktes kent, weet je waar je nog kan bijschaven. En waar je al in uitblinkt. Een concurrentieanalyse is een echte moraal-booster: kijk jouw merk shinen ten opzichte van dat stelletje prutsers 😉.
De concurrentieanalyse is een cruciaal onderdeel van je ondernemingsplan (interne link). Je doet hierin marktonderzoek (interne link) naar je naaste belagers. Waar zitten ze? Hoe goed is hun product? Wat voor prijsstructuur hebben ze en op welke doelgroep mikken ze? Door de eigenschappen van je competitie in kaart te brengen, ontdek je waar jij uniek in bent. De concurrentieanalyse is het fundament voor je winnende marketingstrategie of eventuele productoptimalisaties (interne link).
Voor je marktonderzoek ben je op zoek naar informatie die betrouwbaar, actueel, nauwkeurig, volledig en relevant is. Door gebruik te maken van onderstaande 3 methodes, krijg je een goed beeld van je competitie.
Online platforms zoals CBS, brancheverenigingen en KvK zijn een waardevolle bron van kengetallen. In een land waar elke scheet wordt geregistreerd, zijn specifieke data voor jouw sector ook ongetwijfeld te koop.
Merken schreeuwen online hoe fantastisch ze zijn. Om de waarheid te achterhalen, moet je iets dieper graven. Vergelijk de kwaliteit en de verpakking van hun product met die van jou. Zoek negatieve reviews op en kijk hoe het bedrijf erop reageert. Kijk op LinkedIn hoe werknemers over het bedrijf praten en test bijvoorbeeld hoe flexibel de klantenservice met je nepklacht omgaat.
Onderschat de kracht van klassieke fieldresearch niet. Met een korte enquête pols je waar mensen behoefte aan hebben. Stuur ‘m rond in je netwerk en ga ermee de straat op. Met een vragenlijst in je hand sta je in direct contact met potentiële klanten. Die persoonlijke benadering is niet alleen sympathiek, maar kan ook verbluffende inzichten opleveren.
Iets verderop staat een concurrentieanalyse-voorbeeld in Excel. Met de volgende uitleg kan je er stap-voor-stap één voor je eigen bedrijf maken.
Maak een tabel in Excel met bovenaan (horizontaal) je eigen merk en een stuk of 4 van je belangrijkste concurrenten. Wie dat zijn? Denk bij een restaurant aan vergelijkbare horecazaken in de buurt. Een schilder of loodgieter kan nog op een uurtje rijden zitten. Een planten-webshop vecht niet alleen tegen online aanbieders, maar ook tegen tuincentra in de regio. En de grootste rivaal van een game-ontwikkelaar zit misschien wel in LA, Dubai of Kaapstad.
Zet links (verticaal) de categorieën die je gaat vergelijken. Deze criteria zijn voor iedere onderneming anders. Aanbod, prijzen, duurzaamheid en merkwaardering zijn voor alle ondernemingen van belang. Net als kwaliteit van de content, gebruikte marketingkanalen en hoe het zoekresultaat in Google is. Webshops beoordeel je daarnaast op levertijd, gebruiksgemak en klantenservice. Bij fysieke winkels telt de locatie, de inrichting en het personeel. Vakmensen als loodgieters en meubelmakers onderscheiden zich door hun specialisme, certificeringen en referenties.
Bepaal een schaal om aan te geven hoe elk merk scoort in vergelijking met de rest. Dat kan met percentages (1-100%), cijfers (1 tot 5) of woorden (dramatisch, matig, neutraal, best goed, geweldig). Geef ook een korte uitleg ter onderbouwing van de score.
De scores zijn relatief. Het gaat om onderlinge competitie in een specifieke markt. Zo maakt een matige sushitent in Japan bijvoorbeeld geen schijn van kans, maar zijn we in Nederlander tevreden met elk rolletje kleefrijst zolang de portie groot is en er gratis sojasaus bij zit.
Door de scores van jezelf en je concurrenten op te tellen, zie je wie er als algemene winnaar uit de test komt. Zet daaronder in welke categorieën elk bedrijf het hoogste scoort. Dat zijn Unique Selling Points (USP’s). Noteer ook de laagste scores. Daar kan je natuurlijk aan werken, maar daar gaan we verder niet dramatisch over doen.
Klassieke marketingmix
De klassieke categorieën van een concurrentieanalyse zijn de 6 P’s van de marketingmix. Prijs, Product, Plaats, Personeel, Promotie, Presentatie. Bepaal zelf of je deze, een variatie erop of juist totaal andere rubrieken gebruikt. Zolang ze maar relevant zijn voor jouw business.
Gebruik het voorbeeld hieronder als basis voor je eigen concurrentieanalyse. Vul de namen van je concurrenten in en kies categorieën die horen bij jouw branche. Na het uitdelen van de scores, ontdek je waar elk merk in uitblinkt. En waar het juist wat achter de feiten aanloopt.